با بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در سال ۲۰۲۵، سیاستهای مهاجرتی ایالات متحده دستخوش تغییرات اساسی شده است. مهمترین این تغییرات تمرکز بر مهاجرت مبتنی بر شایستگی و کاهش روشهای سنتی مهاجرت نظیر مهاجرت خانوادگی و بشردوستانه بوده است. این سیاست جدید به دنبال جذب نیروی کار ماهر و کاهش مهاجرتهای غیرشایسته طراحی شده و تأثیرات قابل توجهی بر روند پذیرش مهاجران داشته است.
زمینه و اهداف سیاست جدید
سیاست مهاجرتی جدید ترامپ بر اساس یک سیستم امتیازی مشابه کشورهای کانادا و استرالیا تنظیم شده است. در این مدل، مهاجران بر اساس معیارهایی مانند سطح تحصیلات، مهارتهای فنی، سابقه کاری، تسلط به زبان انگلیسی و توانایی سازگاری با بازار کار ایالات متحده ارزیابی میشوند. هدف این سیاست، جذب افرادی است که میتوانند به رشد اقتصادی آمریکا کمک کنند و وابستگی به برنامههای رفاهی را کاهش دهند.
مهمترین تغییرات در سیاستهای مهاجرتی
۱. بازگشت و گسترش ممنوعیت مسافرتی: ترامپ بار دیگر ممنوعیت مسافرتی را اعمال کرده و دامنه آن را گسترش داده است. این ممنوعیت شامل تعلیق صدور ویزا برای اتباع برخی کشورها، از جمله ایران، میشود.
۲. تشدید سیاستهای اخراج سریع: افرادی که بدون ویزا یا مجوز قانونی وارد آمریکا شدهاند و نمیتوانند ثابت کنند که بیش از دو سال در این کشور اقامت داشتهاند، ممکن است بدون طی مراحل قضایی معمول، بهسرعت اخراج شوند.
۳. کاهش ویزاهای خانوادگی: سهم ویزاهای خانوادگی به شدت کاهش یافته و روند صدور این ویزاها دشوارتر شده است. این امر منجر به افزایش زمان انتظار برای پیوستن اعضای خانواده مهاجران مقیم آمریکا شده است.
۴. افزایش ویزاهای کاری و تخصصی: برنامههای ویزایی مانند H-1B (ویژه نیروی کار ماهر) و O-1 (ویژه افراد دارای تواناییهای خارقالعاده) با افزایش ظرفیت روبهرو شدهاند. این سیاست به شرکتهای آمریکایی اجازه میدهد تا دسترسی بیشتری به نیروی کار خارجی با مهارتهای بالا داشته باشند.
۵. حذف یا کاهش برنامه لاتاری: برنامه قرعهکشی ویزای تنوع (لاتاری) که هر ساله به هزاران نفر از سراسر جهان امکان دریافت گرین کارت را میداد، به شدت محدود یا حذف شده است.
۶. افزایش عملیات اخراج مهاجران: دولت ترامپ با اجرای عملیات گسترده اخراج مهاجران غیرقانونی، فعالیتهای سازمان مهاجرت و گمرک (ICE) را افزایش داده و همکاری بیشتری با نیروهای پلیس محلی برای اجرای قوانین مهاجرتی ایجاد کرده است.
انتقادات و چالشها
هرچند سیاست مهاجرتی مبتنی بر شایستگی از سوی برخی محافل اقتصادی و تجاری مورد استقبال قرار گرفته، اما با انتقادات گستردهای نیز مواجه شده است:
- محدودیت در پیوندهای خانوادگی: کاهش ویزاهای خانوادگی منجر به جدایی اعضای خانوادهها و مشکلات عاطفی و اجتماعی فراوانی شده است.
- تأثیر منفی بر جوامع مهاجرپذیر: ایالتهایی که به نیروی کار مهاجر در بخشهایی مانند کشاورزی، ساختوساز و خدمات وابسته هستند، ممکن است با کمبود نیروی کار مواجه شوند.
- کاهش تنوع فرهنگی: حذف یا کاهش برنامه لاتاری میتواند تأثیرات منفی بر تنوع قومی و فرهنگی مهاجران به آمریکا داشته باشد.
نتیجهگیری
سیاست مهاجرتی جدید دونالد ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوریاش تغییرات عمدهای در سیستم مهاجرتی آمریکا ایجاد کرده است. تمرکز بر مهاجرت مبتنی بر شایستگی و کاهش مهاجرتهای خانوادگی و بشردوستانه، گرچه ممکن است به رشد اقتصادی و جذب نیروی کار ماهر کمک کند، اما چالشهای انسانی و اجتماعی ناشی از آن نیز چشمگیر خواهد بود. موفقیت این سیاست به نحوه اجرای آن و واکنش جامعه آمریکا بستگی دارد. بنابراین می توان برای کسانی که در اندیشه داخذ ویزای آمریکا یا مهاجرت به آمریکا هستند اینطور نتیجه گرفت که بهترین راهکار برای اخذ ویزای آمریکا اینست که شایستگی تخصصی و توانمندی خود را افزایش دهند.